Społeczność
blog.ekologia.pl   Publicyści   Marek Kryda   Bogata Północ podważa egzystencję rolników Południa
Kategorie
0

Bogata Północ podważa egzystencję rolników Południa

Bezprecedensowe w historii przemiany w rolnictwie krajów Północy – wprowadzanie monokultur, chemizacja, mechanizacja czy szerokie stosowanie subwencji, wpływają bezpośrednio na rolników Trzeciego Świata stanowiących ogromna część ludzkości. Dość powiedzieć, że rolnictwo jest podstawowym źródłem dochodów dla 2,5 mld ludzi na całym świecie, czyli dla 35-38% globalnej populacji. Tzw. „Nowy Ład Produkcji Żywności” oznacza dla tej miliardowej rzeszy rolników groźbę utraty dochodu ze sprzedaży produktów rolnych, na rzecz pionowo zintegrowanych korporacji, które w coraz większym stopniu kontrolują światowy rynek żywności, od patentów na rośliny uprawne, poprzez środki ochrony roślin, uprawy, przetwórstwo i sieć sprzedaży.

Większości mieszkańców państw sytej Północy zapewne uważa, że mamy żywności pod dostatkiem, i to, w wyborze większym niż kiedykolwiek przedtem w historii z powodu łatwości transportu na wielkie odległości. Jednak zbyt szybko przychodzi nam zapomnieć, że nasza żywność staje się coraz bardzie „zglobalizowana” na naszej planecie. Świadczą o tym wydarzenia ostatnich lat - w 2007 roku zebrano 2,1 miliarda ton zbóż, czyli o 5 procent więcej niż w roku poprzednim. Jednak jak podaje brytyjski dziennik The Independent tylko mniej niż połowa tych zbóż przetwarzana jest na żywność, a w opinii Międzynarodowego Funduszu Walutowego subsydiowanie amerykańskich upraw kukurydzy przeznaczonej do produkcji biopaliw jest jednym z bardzo istotnych czynników kryzysu żywnościowego.

Znaczna część zbiorów przerabiana jest na subwencjonowane biopaliwa - roczna globalna produkcja biopaliw pochłania globalnie 100 milionów ton zbóż, którymi można by nakarmić ubogie kraje Południa. Według ONZ do napełnienia 50-litrowego baku alkoholem etylowym potrzeba aż 232 kilogramów kukurydzy - czyli wystarczająca ilość, by wyżywić jedno dziecko w ciągu roku.

W konsekwencji wymienionych procesów rosnące w latach 2007-2008 ceny żywności wywarły negatywne skutki dla wielu krajów Południa i ich mieszkańców - niedobory żywności stały się globalną rzeczywistością. Koszty importu przez te kraje zboża osiągnęły wśród w latach 2007–2008 bezprecedensowy poziom –28 mld $, czyli o około 14% więcej w stosunku do roku 2006.

Ten burzliwy proces zdegradował 75 milionów ludzi do kategorii głodujących i wpędził około 125 milionów mieszkańców krajów rozwijających się w skrajne ubóstwo. W Egipcie, Kambodży, Indiach, Indonezji i Wietnamie by chronić lokalny rynek eksport ryżu został zwyczajnie zakazany. Można powiedzieć, iż te procesy spowodowały, że solidarność krajów Południa, krucha w czasach taniej żywności, rozsypała się, co stało się jednym ze skutków ubocznych kryzysu.

Wzrost cen żywności wywołał zamieszki, niepokoje i niestabilność w wielu krajach. Ponad tysiąc kobiet zgromadziło się przed budynkiem Kongresu w stolicy Peru. Były to właścicielki jadłodajni dla ubogich, w których można zjeść całodzienny posiłek za mniej niż jednego dolara: uderzając w puste garnki i patelnie, domagały się zwiększenia subsydiów na drożejącą żywność o 30%. Peru to kraj, gdzie spośród 28 mln mieszkańców aż 42% żyje poniżej poziomu ubóstwa.

Najdotkliwsze od 30 lat braki żywności doprowadziły do upadku rządu Madagaskaru, a jesienią b.r. do rozruchów ze śmiertelnymi ofiarami doszło na tym tle w Mozambiku i Egipcie. Jednak najbardziej dramatyczne zajścia miały miejsce na Haiti. Biorąc pod uwagę fakt, że 80% populacji żyje tam za mniej niż dwa dolary dziennie, podwojone ceny ryżu w pierwszych czterech miesiącach 2008 r. doprowadziły do wybuchu gwałtownych niepokojów, które zakończyły się dopiero wówczas, gdy ustąpił premier tego kraju.

Zamieszki na Haiti w swojej intensywności przypominały rozruchy przeciwko Międzynarodowemu Funduszowi Walutowemu w Wenezueli – tak zwane Carazco – które zmieniły kształt polityki tego kraju prawie dwie dekady wcześniej. W skali globalnej około 70 proc. krajów biednych, których ekonomia opiera się na rolnictwie, nie jest już zdolnych wyżywić się same, stały się one importerami żywności netto kupując ją w krajach zamożnych.

Lansowane przez kraje Północy uprzemysłowienie i intensyfikacja upraw prowadzi w krajach Południa do bardzo dotkliwych skutków społecznych. Przykładem może być tu Argentyna, gdzie po wprowadzeniu dwadzieścia lat temu za radą krajów Północy zmechanizowanej, bezorkowej uprawy monokultury soi, zapotrzebowanie na pracę spadło do tego stopnia, że setki tysięcy robotników rolnych musiało odejść z rolnictwa. Wszystko to przyniosło wielką plajtę rolników argentyńskich – tylko w latach 1988 – 2002 upadło ponad 100 tys. farm stanowiących ¼ wszystkich małych gospodarstw w tym kraju, a liczba farm mlecznych w kraju spadła o połowę.

Ziemia bankrutujących rolników trafiła w ręce właścicieli latyfundiów. Podobny proces odbył się także w sąsiadującym z Argentyną Paragwaju, gdzie „sojowa rewolucja” doprowadziła do niewiarygodnej koncentracji ziemi: 1% ludności tego kraju posiada obecnie aż 77% ziem rolnych. Również w tym kraju w ciągu ostatnich 20 lat 100 tys. rolników zostało wypartych ze wsi i trafiło do rozrastających się slumsów wielkich miast.

Ten wpis czytano 3463 razy.
Wypowiadasz się jako: niezalogowany

Dlaczego warto się zalogować?

  • Uzyskasz prosty dostęp do narzędzi portalu
  • Zautoryzujesz swoje wypowiedzi, stały NICK
  • Spopularyzujesz swoją osobę, AVATAR

Dlaczego warto się zarejestrować?

  • Dołączysz do społeczności ekologia.pl
  • Otrzymasz własną galerię i blog
  • Poznasz nowych ludzi o podobnych zainteresowaniach
Zaloguj sięZarejestruj się
Podpis:
Ocena:
  
Odsłon: 79711
Marek Kryda
Publicysta i działacz społeczny. Kieruje kampanią Naturalne geny Instytutu Spraw Obywatelskich w Łodzi. Był współzałożycielem Towarzystwa Ochrony Puszczy Białowieskiej. W 2000 r. rozpoczął współpracę z Instytutem Ochrony Zwierząt (Waszyngton, USA) i do 2010 roku kierował pracami tego Instytutu w Polsce.
<< Październik 2017 >>
PnWtŚrCzPtSoNd
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031   
       
zobacz wszystkie wpisy »